από τον Φώτιο Καλιαμπάκο

ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ. Το βασισμένο στην ελληνική μυθολογία έργο του Μωρίς Ραβέλ «Δάφνις και Χλόη» θεωρείται ένα από τα αριστουργήματα της ιστορίας του εικοστού αιώνα.

Το ότι ο Ραβέλ έγραψε το 1912 ένα μεγάλης κλίμακας μπαλέτο εξηγείται τόσο από τη στενή σχέση της γαλλικής πρωτεύουσας με το μπαλέτο και τις επιλεκτικές συγγένειες και σχέσεις της με τη ρωσική παράδοση, όσο και από το γεγονός ότι άλλοι μεγάλοι συνθέτες, σύγχρονοι του Ραβέλ, όπως ο Ιγκόρ Στραβίνσκι, ζώντας και αυτοί στο Παρίσι, χρησιμοποιούσαν αυτό το μέσο για τις πρωτοποριακές μουσικές τους αναζητήσεις.

Η ειδυλλιακή ερωτική ιστορία των δύο παιδιών που μεγαλώνουν μαζί αποτελεί για αιώνες αγαπημένο θέμα της Δυτικής τέχνης και ήταν και το θέμα μιας από τις πρώτες ταινίες του ελληνικού κινηματογράφου.

Πάντως, το έργο του Ραβέλ για μεγάλη ορχήστρα και χορωδία (χωρίς λόγια) από το ένα άκρο, το ότι δεν παίζεται αρκετά συχνά, επαναλήφθηκε στη Νέα Υόρκη τέσσερις φορές μέσα σε λίγες.

Ο Vladimir Jurowski και η Φιλαρμονική της Νέας Υόρκης. Στο πιάνο ο Ρώσος πιανίστας Daniil Trifonov. Photo by Chris Lee.
Ο Vladimir Jurowski και η Φιλαρμονική της Νέας Υόρκης. Στο πιάνο ο Ρώσος πιανίστας Daniil Trifonov. Photo by Chris Lee.

Η Φιλαρμονική της Νέας Υόρκης, η οποία το είχε ερμηνεύσει στην περσινή σεζόν μία μόνο φορά, στην εναρκτήρια συναυλία του Carnegie Hall, το ενέταξε φέτος στο κανονικό πρόγραμμα της προηγούμενης εβδομάδας με τη σύμπραξη της φοιτητικής χορωδίας του Manhattan School of Music.

Τη Διεύθυνση ανέλαβε ο Ρώσος Vladimir Jurowski, ο οποίος με απόλυτο έλεγχο της ορχήστρας, εμφανώς βαθιά γνώση όλων των διαστάσεων και χρωμάτων του πολύπλοκου αριστουργήματος οδήγησε την ορχήστρα σε μια εξαιρετική επίδοση, με τη χορωδία του διακεκριμένου Πανεπιστημίου να κλέβει τις εντυπώσεις, σε μια πολύ περισσότερο από φοιτητική επίδοση. Τα εύσημα πρέπει να αποδοθούν στον πολύπειρο διευθυντή της, καθηγητή στο εν λόγω Πανεπιστήμιο, Kent Tritle κάτι που κατά κόρον έκανε το κοινό στο χειροκρότημα.

Στο Carnegie Hall το έργο παρουσίασε, με τη σύμπραξη της επαγγελματικής αυτή τη φορά χορωδίας Westminster Symphonic Choir, η Oρχήστρα της Φιλαδέλφειας, υπό τη διεύθυνση του Yannick Nezet-Seguin, στην πρώτη του επίσκεψη στη Νέα Υόρκη μετά την ανακοίνωση της ανάληψης της ηγεσίας της Μητροπολιτικής Οπερας, η οποία θα ξεκινήσει από την επόμενη χρονιά.

Ο Yannick Nezet-Seguin διευθύνει την Ορχήστρα της Φιλαδέλφειας στο Κάρνεγκι Χολ, στην πρώτη του εμφάνιση στη Νέα Υόρκη μετά την εκλογή του στην ηγεσία της ΜΕΤ. Photo by Steve J. Sherman.
Ο Yannick Nezet-Seguin διευθύνει την Ορχήστρα της Φιλαδέλφειας στο Κάρνεγκι Χολ, στην πρώτη του εμφάνιση στη Νέα Υόρκη μετά την εκλογή του στην ηγεσία της ΜΕΤ. Photo by Steve J. Sherman.

Και εδώ η επίδοση ήταν υψηλοτάτου επιπέδου με την ορχήστρα και τη χορωδία με πιο ενιαίο ήχο, στον εντελώς διαφορετικής ακουστικής χώρο και τον Nezet-Seguin σε μια πιο αισθαντική ανάγνωση του έργου, που τόνιζε πιο πολύ τη ρομαντική διάσταση του έργου, σε σύγκριση με τον πιο λιτό και «αυστηρό» Jurowski που αναδείκνυε περισσότερο τα μοντερνιστικά χαρακτηριστικά του έργου.

Εκτός από το «ελληνικό» έργο, τα δύο προγράμματα συμπληρώθηκαν από άλλα έργα. Στη Φιλαρμονική το Κοντσέρτο για πιάνο σε Ντο μείζονα (Αρ. 25) του Μότσαρτ ενώ στο Carnegie Hall με τη σύμπραξη ενός από τους πιο ανερχόμενους πιανίστες της εποχής μας, τον εξαιρετικά ταλαντούχο Ρώσο Daniil Trifonov, ο οποίος αναμφισβήτητα διαθέτει εντυπωσιακές τεχνικές αρετές, όμορφο άγγιγμα, κινήσεις που δείχνουν ότι έχει τη στόφα του βιρτουόζου.

Φαίνεται όμως, όπως έγινε ορατό πέρσι στις εμφανίσεις του στη Νέα Υόρκη, ότι η προσέγγισή του ταιριάζει καλύτερα στο ρομαντικό ρεπερτόριο.  Προς μεταγενέστερους ρομαντικούς συνθέτες έρεπε και ο ήχος του στον Μότσαρτ, όπως φάνηκε άλλωστε και στις καντέντσες τις οποίες είχε συγγράψει, ελλείψει αυθεντικών στο συγκεκριμένο έργο, ο ίδιος.

Ο νεαρός Αμερικανός βιολονίστας Benjamin Beilman ήταν η αποκάλυψη της βραδιάς στο Πρώτο Κοντσέρτο για Βιολί του Προκόφιεφ. Photo by Steve J. Sherman.
Ο νεαρός Αμερικανός βιολονίστας Benjamin Beilman ήταν η αποκάλυψη της βραδιάς στο Πρώτο Κοντσέρτο για Βιολί του Προκόφιεφ. Photo by Steve J. Sherman.

Ο Jurowski ενώ ξεκίνησε δυναμικά με τρόπο που τόνιζε τα έντονα κοντράστ του έργου, αργότερα φάνηκε σαν να προσαρμόστηκε στο ρομαντικό παίξιμο του Τριφόνοφ. Πάντως, είχε τον έλεγχο της ορχήστρας και το ηχητικό αποτέλεσμα ήταν πολύ όμορφο.

Η συναυλία στο Carnegie Hall ξεκίνησε με ένα άλλο μεταγενέστερο έργο του Ραβέλ το Le tombeau de Couperin, ένα είδος μεταθανάτιας τιμή προς τον ομώνυμο Γάλλο συνθέτη του 18ου αιώνα, με τον χρόνο συγγραφής του να υποδεικνύει ότι η λυπητερή ατμόσφαιρα του κομματιού να προέρχεται εκτός από το θέμα, και από το χρόνο συγγραφής του, το «Μεγάλο Πόλεμο», ο οποίος κατέστρεψε την ευρωπαϊκή Μπελ Επόκ. Εξαιρετική ερμηνεία της ορχήστρας, που αναδείκνυε τις πολύπλευρες διαστάσεις και πολλά χρώματα του έργου, με τον Nezet-Seguin να διαφοροποιεί κάθε μέτρο του.

Στο Παρίσι πήγε στη δεκαετία του 1920, και ένα άλλος σπουδαίος Ρώσος συνθέτης, γνωστός και αυτός μεταξύ άλλων για τα μπαλέτα του, ο Σεργκέι Προκόφιεφ. Eνα από τα τελευταία έργα που συνέθεσε στη Ρωσία, πριν την αναχώρησή του, το Κοντσέρτο για Βιολί και ορχήστρα που παρουσιάστηκε με τη σύμπραξη του μόλις 26χρονου Αμερικανού σολίστα Benjamin Beilman, ο οποίος έλαμψε με την ερμηνεία του στο υπέροχο Στραντιβάριους, στο οποίο έπαιζε και ήταν χωρίς αμφιβολία, η αποκάλυψη της βραδιάς.

http://www.ekirikas.com/%ce%b4%ce%ac%cf%86%ce%bd%ce%b9%cf%82-%ce%ba%ce%b1%ce%b9-%cf%87%ce%bb%cf%8c%ce%b7-%ce%b5%cf%80%ce%af-%ce%b4%cf%8d%ce%bf-%cf%83%cf%84%ce%b7-%ce%bd%ce%ad%ce%b1-%cf%85%cf%8c%cf%81%ce%ba%ce%b7/