από την Μάρθα Πατλακουτζα

Στα αρχαία ελληνικά η λέξη προσωπείον ή προσωπίς ή προσώπιον ή πρόσωπον είναι συνυφασμένη με το φτιασίδι, με την άσχημη εμφάνιση, με την προσποίηση, με τη μίμηση.

Οι δυτικοί το αποκάλεσαν μάσκα. Συγκεκριμένα στο el.wiktionary.org αναφέρεται πως η λέξη μάσκα  πιθανόν να προήρθε από τη γαλλική masque και ίσως από την αραβική maskharah, τον παλιάτσο, τον γελωτοποιό του βασιλιά.

Λένε πως η ιστορία της ξεκινάει 9.000 χρόνια πριν.

Σίγουρα είχε πολύ χρόνο στη διάθεσή του το ανθρώπινο είδος για να τελειοποιήσει την τεχνική της κατασκευής της. Σε όλη τη γη κάθε πολιτισμός είχε αναπτύξει και μια συγκεκριμένη χρήση της.

Το ποια ονομασία τελικά επιλέγουμε να χρησιμοποιήσουμε για να αποδώσουμε το αντικείμενο που θα καλύψει το πρόσωπό μας, εξαρτάται από μια ποικιλία αιτιών: μάσκα ομορφιάς, οξυγόνου, περιφρόνησης, μοχθηρίας, συμπόνοιας.

Προσωπικά επιλέγω τη λέξη προσωπείο. Τη θεωρώ πιο ακριβή για να ορίσει τα αυστηρά όρια του ανθρώπινου μέλους, το οποίο αφορά. Είναι το κεφάλι, το πρόσωπο που κρύβει τον εγκέφαλο, τον κυρίαρχο του παιχνιδιού.

Ανάλογα με την αιτία, είναι και η χρήση του προσωπείου: προστασία, μεταμόρφωση, διασκέδαση, τελετουργικές πρακτικές.

Από την αρχή του χρόνου το πιο συχνό, διαθέσιμο, εύχρηστο κι ευκολοφόρετο ήταν αυτό της υποκρισίας.

Πώς να μην είναι η κορυφαία επιλογή των ανθρώπων;

Βρίσκεις τα ζόρια; Ανοιγοκλείνεις τα μάτια και γίνεσαι αυτό που θέλεις.

Το πόσο καλά θα πείσεις για το κοινωνικό προσωπείο σου, έχει να κάνει με την έμφυτη πρακτική του ψεύδους και της υποκριτικής σου δεινότητας. Συνυφασμένο με την εξαπάτηση και τον φόβο της αλήθειας, κάνει την πραγματικότητα υποφερτή.

Το προσωπείο ως μέσο έχει έντονο το στοιχείο της αντίφασης. Αν και το προσωπείο του άλλου μπορεί και να το αντέξεις, τον ίδιο κάθετα όχι.

Ένας καλός ψεύτης διαθέτει μια γκάμα από προσωπεία, που έχει καλλιεργήσει με το αντίστοιχο λεκτικό ρεπερτόριο και δίχως τη συντροφιά Ερινυών. Είναι ένας μασκαράς που ξεδιπλώνει όλα τα κατακριτέα, σύμφωνα με την ηθική, ταλέντα του.

Ταυτόχρονα, ένα καλό προσωπείο εμπεριέχει μυστήριο και μια μικρή δόση θαύματος για να πετύχει το σκοπό της.

Ο κλόουν φοράει το χαμόγελο του για να κρύψει και να κρυφτεί. Θλίψη ή γέλιο λοιπόν;

 Ποιο προσωπείο θα επιλέγατε εσείς για το καρναβάλι της ζωής;