από την Αναστασία Δημητροπούλου.

Να σου πω ένα μυστικό; Το θάρρος είναι αυτό που χρειάζεται για να σηκωθείς πάνω και να ακουστείς. Και το ίδιο πάλι, θάρρος είναι αυτό που χρειάζεται για να καθίσεις κάτω και να ακούσεις. Να σου πω ακόμη ένα; Οι πιο εξτρεμιστικές μας απόψεις παγιώνονται τη στιγμή που η σκέψη βγαίνει στην ανεργία. Κι ένα τελευταίο: το πώς αντιμετωπίζει κανείς τη ζωή ή το πώς ενδεχομένως οφείλει να το κάνει, είναι και θα παραμείνει το μοναδικό θέμα, όπου χωρούν ακριβώς τόσες οπτικές, όσες κι οι καρδιές που χτυπούν ταυτόχρονα πάνω σε τούτο τον πλανήτη. Για μερικούς, ζωή είναι όλες εκείνες οι μεγάλες αλλαγές που αφήνουν την πόρτα ανοιχτή για όσες ακόμα θα ‘ρθουν. Για κάποιους άλλους, η ζωή είναι ένα λεπτό στρώμα μπογιάς, και το πινέλο το κρατάμε αυστηρά εμείς. Άραγε, τι να ισχύει για τον Πιέρ Άντον που μία ωραία πρωία παρατά το σχολείο, αφότου προηγουμένως διατυμπανίσει σε όλους πως τίποτα δεν αξίζει το κόπο, και πως τίποτα δεν έχει σημασία;

 

Οι συμμαθητές του αντικρίζουν ξαφνικά έναν έφηβο που χωρίς φαινομενικά να προκληθεί, διαφοροποιείται απ’ τη μάζα με έναν αλλόκοτο τρόπο. Μήπως τους κάνει φάρσα; Μπα, αδύνατο. Μοιάζει πολύ σοβαρός και συνειδητοποιημένος κι ίσως αυτό είναι που τους παραξενεύει και τους τρομάζει. Ο Πιέρ Άντον πιστεύει πως ο κόσμος ξεκίνησε χωρίς τον άνθρωπο, και θα τελειώσει χωρίς αυτόν. Πως το κενό και το τίποτε είναι η κορωνίδα στο μέτρο χρησιμότητας κάθε ενέργειάς μας. Και πως τελικά η ζωή μπορεί να γίνει έστω υποφερτή όταν σταματήσουμε να την παίρνουμε στα σοβαρά. Το «Τίποτα» της Γιάννε Τέλλερ, που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Οξύ, είναι το βιβλίο, στο οποίο τα υπόλοιπα παιδιά θα δώσουν μάχη για να του αλλάξουν μυαλά.

 

Ένας εναντίον όλων, κι όλοι εναντίον ενός, με άλλα λόγια. Αφού ξεπεράσουν το αρχικό σοκ, οι συμμαθητές του Πιέρ Άντον θα τον χαρακτηρίσουν εκνευριστικά κυνικό, έως και απογοητευμένο ιδεαλιστή. Θα οργανωθούν με απώτερο σκοπό: να του αποδείξουν πως η ζωή του ανθρώπου αξίζει τόσο όσο αυτά που αγαπάει και πως όσο είμαστε ζωντανοί, πρέπει να εκτιμούμε όσα δε θα ξαναδούμε ποτέ για δεύτερη φορά. Για τον Πιέρ Άντον, όλα αυτά είναι ψιλά γράμματα. Ανοησίες και ψευτιές. Ο Πιέρ Άντον βαθιά μέσα του ξέρει πως ζωή είναι η εντελώς μάταιη αναζήτηση του τίποτα για κάτι, και πως είναι χίλιες φορές κι άλλες τόσες φορές προτιμότερο ένα άθλιο τέλος από μιαν αθλιότητα χωρίς τέλος.

 

Τελικά, οι αντιπαραθέσεις κορυφώνονται με μιαν αψυχολόγητη αντίδραση των συμμαθητών του Άντον. Πρέπει να αχρηστέψουν την κοσμοθεωρία του, και νομίζουν πως έχουν τον τρόπο. Θα ξεπεράσουν κάθε όριο, μα όλοι πιστεύουν πως είναι για καλό. Από την άλλη, χαλαρός και άνετος, ο Πιέρ Άντον θεωρεί πως είναι αδύνατη η συζήτηση με κάποιον που προσποιείται πως δεν ψάχνει την αλήθεια, αλλά την κατέχει ήδη, ενώ ξέρει πως άλλες γνώμες είναι πρόκες που τις χτυπάμε και μπαίνουν βαθιά, κι άλλες είναι πρόκες που στραβώνουν με το πρώτο κιόλας χτύπημα. Τα παιδιά έχουν να κάνουν με δύσκολο αντίπαλο, μα δεν θα επιτρέψουν στη γνώμη του Άντον να υποκαταστήσει τη δική τους πραγματικότητα. Την ίδια στιγμή, αδυνατούν να καταλάβουν πως κάθε ισχυρογνωμοσύνη είναι απλώς το αποτέλεσμα της προσπάθειας της θέλησης να επιβληθεί διά της βίας στη νοημοσύνη.

 

Στο «Τίποτα», όλα είναι πιθανά, καθώς όλα κατευθύνονται από εφήβους που διψούν να αποδείξουν και να υπερασπιστούν το δίκιο τους. Στο «Τίποτα», τα πάντα μπορούν να συμβούν, και τελικά συμβαίνουν. Στο ίδιο βιβλίο έρχεται ο αναγνώστης αντιμέτωπος με το είδωλό του στον καθρέφτη. Στο ίδιο ακριβώς βιβλίο ισχύει πως πρέπει πρώτα να προσπαθήσεις να καταλάβεις, κι έπειτα να σε καταλάβουν. Ισχύει επίσης πως οι δυνατοί χαρακτήρες δημιουργούνται από την αλλαγή, κι οι αδύναμοι από τη στασιμότητα. Πως θάρρος είναι ποτέ να μην αφήνεις τις ενέργειές σου να επηρεάζονται από τους φόβους σου. Πως έχεις το δικαίωμα να υποστηρίζεις το δίκιο σου, όχι όμως και να το επιβάλλεις. Και πως η στάση σου, εντέλει, απέναντι στη ζωή, θα καθορίσει και τη δική της απέναντι σου.