Από την Λίλιαν Σίμου

Ο Γύπας είναι ένα ιδιαίτερο πουλί, μεγαλόσωμο, βαρύ, φυσικά άγριο και πτωματοφάγο (μπορεί να επιτεθεί κάποιες φορές και σε άρρωστο, τραυματισμένο, εξασθενημένο ζώο)…

Ανήκει στα Ιερακόμορφα πτηνά και όπως διαβάζουμε σε ειδικά άρθρα, υπάρχουν αυτοί του Νέου Κόσμου, στους οποίους συμπεριλαμβάνονται και οι κόνδορες – τα υπερήφανα πουλιά της Λατινικής Αμερικής, και σ’ αυτούς του Παλαιού Κόσμου.

Ίσως έχουμε εκπλαγεί παρατηρώντας τους, επειδή έχουν έναν γυμνό, από φτέρωμα, λαιμό. Όμως είναι έτσι διότι χώνουν το κεφάλι στα σπλάχνα του σκοτωμένου ζώου και το καθαρίζουν, τρώγοντας ό,τι έχει απομείνει. Τα φτερά στον λαιμό, θα ήταν ένα πρόβλημα καθαρισμού μετά το κέθε τους γεύμα… Το ράμφος είναι κυρτό και κοφτερό, τα νύχια πολύ δυνατά και τα φτερά τους όταν απλώνονται πολύ πλατιά και μεγάλα… Στις πτήσεις τους, ακολουθούν συχνά το ρεύμα του αέρα, για να πετούν πιο εύκολα με απλωμένα τα μεγάλα τους φτερά.

Συνήθως έχουν τις φωλιές τους σε βράχους και σχηματίζουν ομάδες, συχνά πολυάριθμες. Αποτελούν ένα πολύ σημαντικό κρίκο της τροφικής αλυσίδας.

Η ΑΝΙΜΑ και άλλες ομάδες για την προστασία της άγριας πανίδας φροντίζουν και περιθάλπουν τραυματισμένα, ορφανά, άρρωστα είδη, με επιστήμονες προσπαθούν να τα φέρουν ξανά σε μία υγιή κατάσταση, προκειμένου να επανενταχθούν στο φυσικό τους περιβάλλον. Αν δεν υπάρχουν ειδικά προβλήματα, εντάσσονται στο περιβάλλον από το οποίο κατάγονται.

Στην πρόσφατη εκδρομή μας στην Ανατολική Κρήτη, συνδυάστηκε η απελευθέρωση των Γυπών, που είχαν καταγωγή από τα μέρη εκείνα.

Για την απελευθέρωση, μετά την μεταφορά στον τόπο τους, προηγείται κάποιος χρόνος προκειμένου να ηρεμήσουν τα ζώα και τα πουλιά. Αυτό συμβαίνει γιατί έχουν υποστεί την ταλαιπωρία του ταξιδιού και το στρες του εγκλωβισμού στα ειδικά κλουβιά τους. Βρίσκεται ένα κατάλληλο σημείο όπου θα υπάρξει τροφή και φυσικό περιβάλλον ανάλογο με τις ανάγκες τους και τα πουλιά έχουν δακτυλίδι και αναγνωριστικά σημεία, για να παρατηρούν οι ντόπιοι περιβαλλοντολόγοι την πορεία τους.

Είναι μία σύνθετη δουλειά, αλλά πολύ συγκινητική. Βλέπουμε ένα σπάνιο είδος, όπως το συγκεκριμένο, να ανοίγει ελεύθερο ξανά τα φτερά του.

Οι Γύπες ως είδος, όπως μας εξήγησαν οι αρμόδιοι, έχουν πληγεί από αρκετά προβλήματα.  

Στην Κρήτη, από το Πανεπιστήμιο του Ηρακλείου το οποίο κάνει σημαντικό έργο για το περιβάλλον, έχει ξεκινήσει εκστρατεία ενημέρωσης των αγροτικών πληθυσμών, προκειμένου να μην τους σκοτώνουν και να μην τους φοβούνται. Ο Γύπας τρώει ό,τι έχει πεθάνει, επομένως συμβάλλει στον καθαρισμό του περιβάλλοντος. Σπανίως επιτίθεται σε υγιή ζώα. Όπως μας ανέφεραν, υπάρχει πρόοδος σ’ αυτό το θέμα της ενημέρωσης.

Όμως εκείνο που εξακολουθεί να είναι μεγάλο πρόβλημα, είναι τα δολώματα με δηλητήριο που βάζουν για να εξολοθρεύσουν άγρια ζώα, τα οποία πεθαίνουν και οι γύπες ενδέχεται να τα φάνε και να δηλητηριαστούν στη συνέχεια. Δυστυχώς και στην Ελλάδα και σε άλλα μέρη του κόσμου, είναι προστατευόμενο είδος με πολύ μικρό αριθμό ζευγαριών… Παρακολουθούνται από τους ειδικούς ανελλιπώς.

Μας έδωσαν ένα παράδειγμα με το πρόβλημα που επικρατεί στην Ινδία. Λόγω του ότι δεν σκοτώνουν τις αγελάδες, καθώς τις θεωρούν ιερά ζώα, τις συντηρούν ως τα βαθιά γεράματα με αντιβιοτικά, με φάρμακα, γιατί τα γερασμένα ζώα έχουν ποικίλες ασθένειες. Όταν οι αγελάδες πεθάνουν, οι γύπες τρώνε από αυτά τα πτώματα. Δηλητηριάζονται και σταδιακά, έχουν εξαφανιστεί από την Ινδία…

Το πρόβλημα επίσης είναι πως η αναπαραγωγή είναι αργή, καθώς γεννά ένα μόνο αυγό το θηλυκό και όπως συμβαίνει σε όλα τα μεγάλα -σε μέγεθος- ζώα, ο αγώνας για επιβίωση του είδους, είναι δύσκολος.

Στην απελευθέρωση των Γυπών, οι οποίοι ήταν νεαροί και κρατήθηκαν σε χώρο περίθαλψης, έως ότου θεωρηθούν ικανοί να ξαναπετάξουν στα βουνά τους, ήρθαν σχολεία, πολιτιστικοί Σύλλογοι κυρίως από το χωριό Κρούστας, και το θέαμα ήταν εντυπωσιακό για όλους.

Σε απόκρημνες πλαγιές, περπατώντας σε μονοπάτια και έχοντας βρει το κατάλληλο σημείο της απελευθέρωσης, με τον άνεμο να βοηθά τα νεαρά πουλιά να παρασυρθούν και να απλώσουν ξανά τα φτερά τους ανακτώντας την ελευθερία… όλοι συγκινηθήκαμε.

Κάποιοι βγήκαν διστακτικά, και περίμεναν λίγο προτού αισθανθούν σιγουριά για να φύγουν μακριά μας, άλλοι πέταξαν με το που άνοιξε η πόρτα του κλουβιού τους, αδημονώντας να βρεθούν ξανά στα γνώριμα -γι’ αυτούς- ύψη…

Στην συνέχεια, η κρητική φιλοξενία μας επεφύλασσε παραδοσιακές νοστιμιές σε τοπική ταβέρνα στο χωριό Κρούστα, ενώ είχε προηγηθεί ενημέρωση και σεμινάριο για τα παιδιά των σχολείων, από την υπεύθυνη της ΑΝΙΜΑ, για το πώς παρέχουμε πρώτες βοήθειες, σε ένα παγιδευμένο ή τραυματισμένο άγριο ζώο ή πουλί.

Σημείωση: οι φωτογραφίες είναι όλες από τους συνταξιδιώτες μας και ένα ειδικό συνεργείο που ήρθε να απαθανατίσει το γεγονός

Σημείωση β: για την ΑΝΙΜΑ – Σύλλογο προστασίας και περίθαλψης Άγριας Ζωής, θα αναφερθώ σε ειδικό αφιέρωμα, αλλά υπάρχει και η ενημερωτική σελίδα: https://www.facebook.com/anima.gr/?tn-str=k*F