από την Αναστασία Δημητροπούλου.

 Για τον Ρωσοαμερικανό ποιητή και Νομπελίστα, J. Brodsky, αν υπάρχει κάποια ουσία στην αγάπη, είναι η μνήμη. Η μνήμη, ναι. Αυτή που μας διαβεβαιώνει πως σημασία δεν έχει ποιοι ήταν οι άνθρωποι που πέρασαν κι έφυγαν από τη ζωή μας, αλλά ποιοι θυμόμαστε εμείς πως ήταν. Η μνήμη. Που φυλάει πάντα τη μερίδα του λέοντος από κάθε μικρή ή μεγάλη μας ευτυχία, και το μόνο που χρειάζεται είναι μια γερή δόση μελαγχολίας για να επαναφέρει στο «τώρα» όλα εκείνα τα συναισθηματικά και ψυχολογικά ενσταντανέ που χρήζουν μαγικό το «τότε». Η μνήμη. Ένα βιβλίο μονίμως ανοιχτό, του οποίου τις σελίδες γυρίζουν οι αέρηδες των περιστάσεων και των επιλογών του κάθε ανθρώπου. Η μνήμη. Ή αλλιώς, ένας θεός που κατοικεί στις λεπτομέρειες.

Αβαείο αναμνήσεων ας χαρακτηριστεί και το νέο μυθιστόρημα του Στέφανου Δάνδολου, «Φλόγα & Άνεμος» που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Ψυχογιός. Άσυλο ανίατου κι αντάρτη έρωτα μεταξύ της Κυβέλης Αδριανού και του Γεώργιου Παπανδρέου. Καταφύγιο για όσα πέρασαν μαζί, αλλά κυρίως χωριστά. Γνωρίστηκαν το σημαδιακό καλοκαίρι του ’20 στη Χίο. Εκείνη διέπρεπε ήδη στο σανίδι με το κοινό στα πόδια της να παραληρεί, να ερωτεύεται την ίδια κι εξαιτίας της, και να αποθεώνει στις ερμηνείες της κάποια που δε φαντασιωνόταν απλώς την επιτυχία, αλλά δούλευε μεθοδικά για αυτήν. Αυτός ό,τι είχε αναλάβει καθήκοντα Γενικού Διευθυντή του νησιού και μπροστά του στρωνόταν το ακριβό χαλί της πολιτικής του σταδιοδρομίας, κατά την οποία θα αναδεικνυόταν τρεις φορές Πρωθυπουργός της Ελλάδος. Η συγκεκριμένη περίοδος κρίθηκε κάτι παραπάνω από κομβική, καθώς οι δυο τους υπήρξαν παντρεμένοι με τους ανθρώπους που θα πρόδιδαν στο όνομα του πόθου που θα αλυσόδενε αιώνια τις ριψοκίνδυνες καρδιές τους. Όσα ακολούθησαν, μας πείθουν πως κανείς δεν είναι αψεγάδιαστος, η αγάπη όμως είναι. Και πως αληθινή ευλογία δεν αποτελούν τα ταλέντα που μας στέλνουν στην κορυφή του κόσμου, αλλά όσοι εμπράκτως αρνούνται και περιφρονούν μια ζωή χωρίς εμάς.

                         Ο Στέφανος Δάνδολος που επιμένει να αποδεικνύει πως συγγραφέας θεωρείσαι όταν το εσωτερικό σου ρολόι συγχρονίζεται απόλυτα με το ρολόι της Λογοτεχνίας, θα δώσει το «φιλί της ζωής» σε μια ολόκληρη εποχή, και θα επιμεληθεί μία ακόμα αφήγηση από αυτές που το ιερότερο πράγμα που χρωστούν στον αναγνώστη είναι η αποφυγή της πλήξης. Μέσα από μια σειρά ανέκδοτων επιστολών, έμπιστων μαρτυριών κι έγκυρων στοιχείων, θα σμίξει την Ιστορία με την μυθοπλασία, και θα αναστήσει μια Κυβέλη, της οποίας η πίστη στον «Γέρο της Δημοκρατίας ισοδυναμούσε με την υπερίσχυση της αγάπης έναντι του ενστίκτου κι έναν Παπανδρέου που ανέκαθεν θύμιζε Φοίνικα που τα έβαζε προκλητικά με εμπρηστές και στο τέλος όχι μόνο αναγεννιόταν από τις στάχτες του αλλά οδηγούσε κι εκείνους σε πανηγυρική αυτανάφλεξη. Συνδυάζοντας μυθοπλαστικές στρατηγικές και αφηγηματική ευαισθησία, δύο στοιχεία που συμβάλλουν τα μέγιστα στη λογοτεχνική του πειθώ, ο Στέφανος Δάνδολος δεν έρχεται αντιμέτωπος με την αναγνωστική δυσπιστία, ούτε έχει μάθει να απογοητεύει. Αυτήν τη φορά μάλιστα, σε προκαλεί κλείνοντας το βιβλίο του, να συμφωνήσεις στο ότι εάν κανείς γνώριζε εκ προοιμίου ποιους ανθρώπους θα αγαπούσε πολύ στη ζωή του, θα φρόντιζε ώστε να τους αγαπήσει ακόμα περισσότερο.

                        Ο συγγραφέας των συναρπαστικών « Η Χορεύτρια του Διαβόλου», «Όταν θα δεις τη θάλασσα» και «Ιστορία χωρίς όνομα», δεν παρουσιάζει μόνο τη ρόδινη πλευρά του έρωτα και φωτίζει όλες εκείνες τις στιγμές, που αν και αμετάκλητα ερωτευμένος ο Παπανδρέου με την Κυβέλη, παρασυρόταν από τις γυναίκες που τον περιτριγύριζαν, επιβεβαιώνοντας αυτόν τον κανόνα που λέει πως ποτέ δεν πρέπει να κλέβεις τον άνδρα μιας άλλης γιατί αν απάτησε με σένα, τότε μοιραία θα απατήσει κι εσένα. Φωτίζει όλες εκείνες τις στιγμές που η ηθοποιός ξόδεψε τον πολύτιμο χρόνο της στη ζήλια λησμονώντας πως στον μακρύ αγώνα της άλλοτε προηγείσαι κι άλλοτε μένεις πίσω, μέχρι που στο φινάλε λαχανιασμένος από τις υποψίες και την έλλειψη εμπιστοσύνης, αντιλαμβάνεσαι ότι είσαι ολομόναχος με τον εαυτό σου. Φωτίζει όλες εκείνες τις στιγμές που εάν μια γυναίκα δεν κάνει «σκηνές» που και που σε έναν άνδρα, δεν τον αγαπάει αρκετά, κι όλες εκείνες τις στιγμές που μια μισή ανδρική αλήθεια, συνήθως είναι κάτι λιγότερο από μισή. Φωτίζει όμως κι εκείνες τις στιγμές που η πραγματικές αγάπες χρωστούν τη σπουδαιότητά τους στο ότι δεν θα παλαιώσουν, αλλά ούτε και θα τελειώσουν ποτέ.

                     Στο ίδιο βιβλίο συμπορεύονται με δικές τους παράλληλες ιστορίες ζωής όλοι αυτοί που θα κάνουν τον αναγνώστη να καταλάβει πως οι άνθρωποι δε γεννιούνται αλλά γίνονται και πως κάθε αυτοκτονία είναι το παράπονο μιας μαραμένης ύπαρξης. Πως δεν είναι εύκολο πράγμα να αλλάξει ένας ανέντιμος χαρακτήρας, πως ο καθένας βλέπει αυτό που φαίνεσαι κι όχι αυτό που είσαι, και πως όπως θα έλεγε και ο Καμύ, όλοι οι άνδρες διαθέτουν με ακρίβεια δύο χαρακτήρες: τον δικό τους κι αυτόν που τούς εμπνέει η γυναίκα τους. Όλοι οι άνθρωποι που ζουν κι υπάρχουν μέσα στο βιβλίο ανεξάρτητα αλλά κι εξαρτητικά με τη μεγάλη ιστορία της Κυβέλης και του Παπανδρέου, είναι όσοι διακηρύττουν σε τελευταία ανάλυση ότι κανείς δε συνάντησε τη γαλήνη αποφεύγοντας να ζήσει, κι ότι κανείς δε θα πετύχει στη ζωή αν δεν αγαπηθεί ή έστω δε γίνει όσο κατανοητός επιθυμεί.

                   Συμπερασματικά, ο Στέφανος Δάνδολος παραδίδει ένα βιβλίο, στο οποίο κυριαρχεί ο τίτλος, καθώς η αγάπη όπως η φλόγα δεν υφίσταται χωρίς συνεχή κίνηση και φροντίδα, κι επίσης κανένας δεν κατάφερε ποτέ να λυγίσει τον άνεμο μα πάντα και παντού θα υπάρχουν οι τολμηροί που θα ρυθμίζουν κατάλληλα τα πανιά. Παραδίδει το επόμενό σου βιβλίο. Αυτό που θα σου θυμίσει – σε περίπτωση που το έχεις ξεχάσει – ότι η κατανόηση είναι πάντα ένας δρόμος διπλής κατεύθυνσης, και ότι στην ιστορία κάθε ευτυχίας θα βρεις κάποιον που πήρε μια γενναία απόφαση για δυο.