Please follow and like us:
Facebook0
Twitter

@επιμέλεια/σχόλια Άννα Μουσογιάννη

«Κορώνα ή γράμματα» είπε η ζωή στον άνεμο κοιτάζοντας τον περιπαικτικά την ώρα που ετοιμαζόταν να πετάξει ένα νόμισμα. Τότε εκείνος με ένα φύσημα το άρπαξε από τα χέρια της και άρχισε να το στριφογυρίζει γυρνώντας το μια από τη μια και μια από την άλλη πλευρά χωρίς να καταφέρει να σταθεροποιηθεί! Άνθρωποι, καταστάσεις και συναισθήματα πάλευαν μεταξύ τους να γυρίσουν το νόμισμα από την όψη που τους βολεύει. Εκείνο όμως είχε πάρει γραμμή από τη μοίρα. Η μοναξιά, η ελευθερία, η αγάπη, το μίσος, η θλίψη, η συντροφικότητα, η θέληση, τα όνειρα, η αδυναμία είχαν στήσει χορό γύρω από ένα νόμισμα! Γιατί έτσι είναι η ζωή, ένα νόμισμα που έχει δύο όψεις! Έτσι είναι και οι άνθρωποι.

Αυτό το παιχνίδι πλοκής ακολουθεί η Κλαίρη Θεοδώρου σε όλα της τα βιβλία. Τα συναισθήματα που γεννιούνται για κάθε κατάσταση ή κάθε της ήρωα είναι ανάμεικτα. Εκεί που νιώθεις αντιπάθεια κάτι συμβαίνει και οι ρόλοι αντιστρέφονται και μετά πάλι το ίδιο παιχνίδι! Μέχρι την τελευταία σελίδα, μέχρι το νόμισμα να γυρίσει και παραμείνει στην τελική του θέση. Ποια είναι αυτή; Το τέλος θα δείξει…

Το νέο βιβλίο της Κλαίρης Θεοδώρου που κυκλοφόρησε τέλη Οκτωβρίου από τις Εκδόσεις Ψυχογιός με τίτλο “Εραστές του φωτός” ήλθε να μας ταξιδέψει στο φως!

Οι «Εραστές του φωτός» έχουν ως πυρήνα τη ζωή της διεθνούς φήμης φωτογράφου με το ψευδώνυμο Nelly’s (Έλλη Σουγιουλτζόγλου-Σεϊραδάρη κατά κόσμον και Άλμα στο βιβλίο) κυρίως το πρώτο μισό του 20ου αιώνα. Το βιβλίο αυτό δεν είναι απλά η βιογραφία της αναγνωρισμένης φωτογράφου. Η ζωή και το έργο της αποτελεί το κίνητρο και το σημείο αναφοράς για να πλέξει γύρω από αυτό ένα αφηγηματικό γαϊτανάκι η Κλαίρη Θεοδώρου, η οποία με σεβασμό στην ιστορία και πορεία της φωτογράφου ακολουθεί όλο το ταξίδι της: από το Αϊδίνη και την καταστροφή της Σμύρνης, στις σπουδές της στη Δρέσδη και τα μαθήματα από διάσημους φωτογράφους της εποχής, Ουγκο Έρφουρτ και Φράντς Φιντλερ, το γάμο της με τον Αλέξη Γερακάρη (Άγγελο Σεϊραδάρη) ο οποίος ήταν σύντροφος και συνοδοιπόρος της, το φωτογραφείο τους στην Ερμού, το ταξίδι τους στη Νέα Υόρκη και την επιστροφή τους στην Ελλάδα μετά από 27 χρόνια όπου και έμειναν στο πατρικό της Άλμα στη Νέα Σμύρνη μέχρι το τέλος της ζωής τους.

Στην άλλη όχθη, σε μια ετεροχρονισμένη παράλληλη ζωή (μιας και γεννήθηκαν σε διαφορετικούς αιώνες) βρίσκεται η Ελληνόπη. Δύο παράλληλες γραμμές που κάποια στιγμή τέμνονται. Διότι όλα έχουν έναν σκοπό σε αυτή τη ζωή. Η Ελληνόπη, γεννημένη στη μεσσηνιακή Μάνη, μετά από σειρά δυσάρεστων αλυσιδωτών γεγονότων ανεβαίνει για δεύτερη φορά από την Καλαμάτα στην Αθήνα για να ακολουθήσει το όνειρο της : να σπουδάσει φωτογραφία, μια απόφαση που έμελλε να της αλλάξει μια για πάντα τη ζωή και να τη δει με εντελώς διαφορετικό μάτι. Δύο ηρωίδες με αντίθετους χαρακτήρες που όμως έμελλε να συναντηθούν και να αλλάξει ο ρους της ζωής τους μια για πάντα. Έτσι από τη μια πλευρά έχουμε την Άλμα, δυναμική, αποφασιστική, βάζει το μεγάλο της πάθος τη φωτογραφία πάνω από όλα ακόμα και από το συναίσθημα. Στην άλλη πλευρά η Ελληνόπη, αδύναμη και έρμαιο των συναισθημάτων της που παραλίγο να την οδηγήσουν σε ολέθρια καταστροφή. Κοινό σημείο αναφοράς, το ταλέντο τους και η αγάπη τους για τη φωτογραφία.

Επιπλέον, μέσα από τις ιστορίες των δύο ηρωίδων της Άλμα και της Ελληνόπης, παίρνουμε μαθήματα ζωής. Η Κλαίρη Θεοδώρου, πιστή στην οπτική της «το νόμισμα έχει δύο όψεις» σκιαγραφεί ήρωες που πέρα από ολοκληρωμένες προσωπικότητες, δημιουργούν ανάμεικτα συναισθήματα στον αναγνώστη. Συμπάθεια-αντιπάθεια- συμπόνια στήνουν χορό μπροστά στα μάτια μας. Έχουν και ένα άλλο αξιοσημείωτο χαρακτηριστικό οι ήρωες της και έτσι όπως σε κάθε βιβλίο έτσι και σε αυτό τους διακρίνει η αξιοπρέπεια και ο τρόπος που αντιμετωπίζουν τις δυσκολίες: με το κεφάλι ψηλά. Η γραφή της απλή, λιτή, με ροή. Στην αφήγηση της κάνει αποδόμηση σε ό,τι περιττό και στοχεύει στην ουσία της ιστορίας και τον πυρήνα των γεγονότων. Οι γλαφυρές περιγραφές, ειδικά στην καταστροφή του Αϊδινίου προκαλούν ανατριχίλα. Είναι εμφανές ότι όποια ιστορική αναφορά είναι απόρροια ενδελεχούς έρευνας από τη συγγραφέα (όπως άλλωστε συνηθίζει σε κάθε βιβλίο της). Ενώ με τα έντεχνα πισωγυρίσματα, καθώς σε κάθε κεφάλαιο εναλλάσσεται το παρελθόν με το παρόν, δημιουργεί ένα ενιαίο συμπαγές κείμενο που καταφέρνει να κρατάει τον αναγνώστη σε εγρήγορση. Άλμα και Ελληνόπη, τόσο διαφορετικές μα συνάμα τόσο ίδιες μεταξύ τους. Η αντίθεση που φέρνει τις ισορροπίες. Εξάλλου το πεπρωμένο φυγείν αδύνατον…

…γιατί η Άλμα είχε μετουσιώσει τη δυστυχία, τον πόνο και τον καημό αυτών των ανθρώπων, καθώς και τις εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες διαβίωσης τους σε έργα τέχνης που θύμιζαν αγιογραφίες.

Και παράλληλα με την ιστορία κάπου ανάμεσα στις λέξεις που ζωντανεύουν μόλις τις προσέξουμε κρύβεται η ίδια η ζωή. Και το νόμισμα συνεχίζει να στριφογυρίζει με το φύσημα του ανέμου…Η μοναξιά, ο έρωτας, οι σχέσεις, η ίδια η ζωή έχουν δύο όψεις. Η Άλμα και ο Αλέξης μας δείχνουν τι σημαίνει συντροφικότητα. Ο Αλέξης συγκεκριμένα μας δίνει ένα μάθημα για το τι εστί πραγματική αγάπη. Το μεγαλείο της ανιδιοτελούς αγάπης όταν ο ένας εκ των δύο κάνει ένα βήμα πίσω συνειδητά για να δώσει προβάδισμα στον άνθρωπο του και παράλληλα να παραμένει εκεί σταθερά σε κάθε δυσκολία. Ωστόσο, μια στιγμή θέλει το νόμισμα να γυρίσει από την άλλη πλευρά και : “…ξαφνικά το ένιωσε, εύκολο ήταν εντέλει, να μεταμορφώνεται η αγάπη σε μίσος, η λαχτάρα σε απαξίωση, τα όνειρα σε εφιάλτη”, μέχρι το νόμισμα να αλλάξει πάλι μεριά…

Από την άλλη πλευρά η Ελληνόπη μας δείχνει τη διαστρεβλωμένη ματιά που μπορεί να έχει κάποιος για τη σχέση και τον έρωτα. Τις λάθος επιλογές που μπορούν να αποδυναμώσουν ένα άτομο. Την έλλειψη αγάπης για τον ίδιο μας τον εαυτό. Το φόβο για τη μοναξιά που σε οδηγούν σε λανθασμένες συναισθηματικές επενδύσεις. Υπάρχει πάντα χρόνος όμως για να αλλάξει όλο αυτό αρκεί όπως λέει και μια φράση στο βιβλίο: “Στη ζωή υπάρχουν λάθη υπάρχουν όμως και σωστά. Και δε θα πληρώσει τώρα ένα σωστό όλα τα λάθη”. Και μέσα σε όλα αυτά υπάρχει και η αγάπη μέσα στην οικογένεια, άλλο ένα κοινό σημείο αναφοράς μεταξύ των δύο ηρωίδων διότι και στις δύο περιπτώσεις η οικογένεια τους, τις στήριξε ακόμα και αν υπήρχαν αντιρρήσεις. Έδωσαν φτερά να πετάξουν και άνοιξαν την αγκαλιά τους όταν το χρειάστηκαν. Μια οικογένεια δεμένη σε όποιες συνθήκες. Και δε θα μπορούσα να μην αναφέρω τους αφανείς ήρωες : τη Mrs Pinney και το Νταλί και το γεγονός ότι αυτές οι δύο μικρές μπάλες αγάπης κατάφεραν να γεμίσουν κενά και να σκορπίσουν φως στις ζωές των πρωταγωνιστών μας.

Η Κλαίρη Θεοδώρου, για πρώτη φορά μας οδηγεί στα δικά της μονοπάτια μιας και ασχολείται με τη φωτογραφία και η ίδια. Κρύβεται έντεχνα πίσω από τις αφηγήσεις, μας δίνει μαθήματα τέχνης και μας οδηγεί με την πένα της σε μονοπάτια που καταλήγουν στο φως. Εξάλλου όλοι οι ήρωες της είναι εραστές του φωτός, ο καθένας το ψάχνει με το δικό του τρόπο ή και το εγκλωβίζει σε μια φωτογραφία για να μείνει στην αιωνιότητα. Σχήμα οξύμωρο αλήθεια όταν σε ένα σκοτεινό θάλαμο το φως δεν ξεψυχά ηττημένο αλλά αναγεννάται σε άλλη μορφή πάνω σε ένα κομμάτι χαρτί και έτσι κλείνει πονηρά το μάτι στο σκοτάδι διότι τελικά υπάρχει τρόπος να συνυπάρξουν.

Οι “Εραστές του φωτός” είναι ένα βιβλίο που διαβάζεται απνευστί. Ο αναγνώστης, γελάει, κλαίει, αγωνιά, ανατριχιάζει, θυμώνει, σκέφτεται, μαθαίνει, γίνεται ένα με τους ήρωες. Ένα βιβλίο που ξυπνάει συναισθήματα, όμορφα, άσχημα, ταξιδιάρικα. Και πάνω από όλους η Nelly’s, η οποία δεν εγκλωβίζεται στις λέξεις ούτε οριοθετείται, όπως η θάλασσα….

Καλή σας ανάγνωση…

Θάλασσα πλατιά
σ’ αγαπώ γιατί μου μοιάζεις
θάλασσα βαθιά
μια στιγμή δεν ησυχάζεις
λες κι έχεις καρδιά
τη δικιά μου την μικρούλα την καρδιά

Όνειρα τρελά
που πετούν στο κύμα πάνω
φτάνουν στην καρδιά
και τα νιάτα μας ξυπνάνε
όνειρα τρελά
και οι πόθοι φτερουγίζουν σαν πουλιά

Please follow and like us:
Please follow and like us:
Facebook0
Twitter

Comments

comments