Από την Ισμήνη Χαρίλα

Ένα τύμπανο που, χάρη στη γιαγιά Μάχα, δίνει καθημερινά τον ρυθμό. Νότες που κατακλύζουν κάθε πιθαμή του Αφρικανικού χωριού Αμπαγιόμι και ένα σύνολο ανθρώπων που έχουν μάθει να ζουν με την ευεργετική δύναμη της μουσικής.

Ώσπου, άξαφνα το τύμπανο σταματά να ηχεί και η καθημερινότητα χάνει την κανονικότητά της. Η γιαγιά Μάχα εξαφανίζεται και η δεκάχρονη εγγονή της, η Σι Λόντε, αποφασίζει να την αναζητήσει μέσα στη ζούγκλα.

Οπλισμένη με θάρρος και τόλμη, ξεκινά λοιπόν για μια περιπέτεια που θα την φέρει αντιμέτωπη με αρκετούς κινδύνους και άγρια ζώα, αλλά θα τη βοηθήσει παράλληλα να πιστέψει στον εαυτό της και τις δυνάμεις της, να βαδίσει στο μονοπάτι της αυτογνωσίας και να διδαχθεί ότι οι άνθρωποι που αγαπάμε και οι αξίες που μας έχουν μεταλαμπαδεύσει, δεν χάνονται ποτέ, αλλά περνούν σ’ ένα επόμενο επίπεδο, ζώντας αέναα μαζί μας.

Αυτή είναι ουσιαστικά η υπόθεση του παραμυθιού «Σι Λόντε, το κορίτσι που βρήκε τη μουσική» του Μίλτου Πιστώφ που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Διόπτρα και με την εικονογράφηση του Γιάννη Σκουλούδη.

Ένα παραμύθι που έχει ως κεντρικό θέμα τη μουσική, την απώλεια και την αναζήτησή της, αλλά έντεχνα μεταδίδει το βαθύτερο νόημα της ύπαρξης και της διαδραστικής συμπόρευσης των ανθρώπων.

Ένα παραμύθι επιπρόσθετα που μοιάζει με μια μουσική σύνθεση που εναλλάσσει τις σκηνές της καθημερινότητας, εντείνει το μυστήριο της εξαφάνισης της γιαγιάς, κορυφώνει την αγωνία για την τύχη της και φθάνει στην απόλυτη έκφραση της ψυχικής κατάστασης και των συναισθημάτων που βιώνει η Σι Λόντε.

Ο αφηγηματικός λόγος είναι απλός και λιτός, όπως αρμόζει εξάλλου σ’ ένα παραμύθι που απευθύνεται σε παιδιά, αλλά προσεγμένος και εμπλουτισμένος με το κατάλληλο λεξιλόγιο που αποφεύγει τις επαναλήψεις και διατηρεί το κατάλληλο γλωσσικό επίπεδο, ενώ η εικονογράφηση, ιδίως μέσω των χρωμάτων που έχουν επιλεγεί, συμβαδίζει αρμονικά με την ιστόρηση και ακολουθεί την αυξομείωση της έντασης, οπτικοποιώντας εξαιρετικά την αφηγηματική δράση.

Η «Σι Λόντε» είναι συνεπώς ένα παραμύθι που, όπως ανέφερε ο ίδιος ο συγγραφέας, στη συνέντευξη που παραχώρησε στο My Writer’s Gang, «περιλαμβάνει τη φαντασία, τον αυθορμητισμό, την αθωότητα και την ανεμελιά των παιδιών».

M.W.G: Κύριε Πιστώφ η ιστορία της Σι Λόντε εξελίσσεται στην Αφρική. Μια ήπειρο που αντιμετωπίζει πολλά προβλήματα και ιδίως στον τομέα της ανατροφής των παιδιών.

Η Σι Λόντε όμως είναι ένα κοριτσάκι θαρραλέο, έξυπνο και με έντονη ενσυναίσθηση. Μήπως τελικά η αγάπη και η χαρά που εισπράττει ένα παιδί από το περιβάλλον του, είναι οι δυο πυλώνες που στηρίζουν την ευτυχία του έναντι της πληθώρας υλικών αγαθών; Χωρίς βέβαια αυτό να σημαίνει ότι στερείται σε οποιαδήποτε περίπτωση των σωστών συνθηκών διαβίωσης.

Μ.Π: Η Αφρική είναι μια ήπειρος με μεγάλη πολιτισμική κουλτούρα και τεράστια μουσική παράδοση, με μεγάλη επιρροή σε όλο τον πλανήτη. Υποφέρει όμως από πολλές ελλείψεις και χρειάζεται ουσιαστική βοήθεια. Η ενασχόληση μου με ιδιαίτερες ομάδες παιδιών ως ειδικός μουσικό-παιδαγωγός, αλλά και με τα παιδιά γενικότερα, έχει δείξει ότι ο πολιτισμός και ιδιαίτερα οι τέχνες παίζουν σημαντικό ρόλο για τη συναισθηματική και κοινωνική ανάπτυξη τους. Αυτό θα τα βοηθήσει να αναπτύξουν ένα σύστημα αξιών που θα τα οδηγήσει στην ευτυχία.

Δεν φτάνει να προσφέρουμε απλόχερα αγάπη και χαρά, πρέπει να εξασφαλίσουμε ότι το παιδί είναι ικανό να αξιολογήσει και να εκτιμήσει την προσφορά για να έχει θετική επίδραση στην ζωή του. Χρειάζεται λοιπόν ισορροπία ανάμεσα στα υλικά και ψυχικά αγαθά που προσφέρουμε στα παιδιά μας.

Στο παραμύθι λοιπόν θα βρούμε αναφορές στην παράδοση, τις οικογενειακές αξίες, τη σημασία της ανιδιοτελής προσφοράς καθώς και τη διαχείριση της απώλειας αγαπημένων προσώπων ενώ στη Σι Λόντε ειδικότερα βρίσκουμε την τόλμη, την περιέργεια, τον αυθορμητισμό και την αθωότητα που είναι στην φύση των παιδιών και την αναζητάμε οι μεγάλοι. Αυτός ίσως είναι και ο λόγος που μιλάει στις καρδιές μας.

M.W.G: Η Σι Λόντε αναζητά τη μουσική και η ιστόρηση των περιπετειών της εκπέμπει μια μουσικότητα μέσω της γλωσσικής έκφρασης. Ήταν ένα στοιχείο που θέλατε να προσδώσετε ή προέκυψε αυθόρμητα κατά τη συγγραφή;

Μ.Π: Η Σι Λόντε ξεκίνησε ως μια προσπάθεια με έναν ευχάριστο και δημιουργικό τρόπο να φέρω τα παιδιά σε επαφή με τη μουσική. Ένα μάθημα με έντονα διαδραστικό και βιωματικό χαρακτήρα που να μπορεί να ανταποκριθεί στις ανάγκες του κάθε παιδιού! Μια προσπάθεια που εξελίχθηκε σε ένα passion project των τελευταίων 3 χρόνων της ζωής μου. Η ιστορία γράφτηκε ουσιαστικά hands on στα μαθήματα μαζί με τα παιδιά, ένα παραμύθι από τα παιδιά για τα παιδιά. Έτσι, η ιστορία περιλαμβάνει τη φαντασία, τον αυθορμητισμό, την αθωότητα και την ανεμελιά των παιδιών. Καθώς και κάποια προσωπικά βιώματα μέσα από την εμπειρία μου ως alternative educator. Αυτός ήταν και o σκοπός μου.

Στη συνέχεια με τον φίλο μου Κωνσταντίνο Αντωνιάδη μιλήσαμε με τις εκδόσεις Διόπτρα που με τη βοήθεια τους και την εξαιρετική εικονογράφηση του Γιάννη Σκουλούδη δημιουργήσαμε ένα πολύ καλό αποτέλεσμα που εύχομαι να απολαύσατε.

M.W.G: Στη «Σι Λόντε» επικρατεί η μουσικότητα του τυμπάνου. Συμπεριλαμβάνεται στα μελλοντικά σας σχέδια το πλάνο συγγραφής μιας σειράς παραμυθιών που θα διαδραματίζονται σε διαφορετικά σημεία της Υφηλίου και θα αναφέρονται στη μουσική παράδοση του συγκεκριμένου τόπου;

Μ.Π: Μια από τις ιδέες που υπάρχει στο μυαλό μου είναι να γράψω ένα παραμύθι το οποίο να αναφέρεται στην πλούσια μουσική παράδοση της Ελλάδας και ιδιαίτερα στο δημοτικό τραγούδι.

M.W.G: Σε παλαιότερες εποχές το παραμύθι λειτουργούσε διδακτικά και προστατευτικά. Ποια θεωρείτε ότι πρέπει να είναι η σημερινή του αποστολή και πώς θα εξελιχθεί στο μέλλον;

Μ.Π: Το παραμύθι είναι ένας πολύ όμορφος και διαχρονικός τρόπος για να επικοινωνούμε μηνύματα και ιδέες από γενιά σε γενιά. Ίσως να αλλάζει η θεματολογία και να εκσυγχρονίζεται ο τρόπος, αλλά η ουσία, που είναι η αφορμή για ανθρώπινη επαφή και επικοινωνία καθώς και η διαχείριση δύσκολων συναισθημάτων παραμένει αναλλοίωτη.

M.W.G: Με βάση την εμπειρία σας, ως καθηγητής μουσικής, η δημόσια και η ιδιωτική εκπαίδευση παρέχουν τις ίδιες ευκαιρίες σ’ ένα παιδί που θέλει να αφοσιωθεί στη συγκεκριμένη μορφή τέχνης;

Εκτός από τις υλικοτεχνικές υποδομές και την παροχή κατάλληλων μέσων, ενδέχεται να υπάρχει και διαφορετική αντιμετώπιση από την πλευρά των γονέων, των μαθητών ή ακόμα και του υπολοίπου διδακτικού προσωπικού που δεν ανήκει στον τομέα της μουσικής;

Μ.Π: Θα ήθελα να σταθώ στη σημασία που έχει η αφοσίωση του μαθητή στον στόχο του. Αυτός είναι ο καθοριστικός παράγοντας για την εξέλιξή του και την αντιμετώπιση που θα έχει από γονείς, συμμαθητές και εκπαιδευτικούς. Ένας μαθητής υπαγορεύει με τη στάση του και την εξέλιξή του τη συμπεριφορά των άλλων και είναι σχεδόν βέβαιο ότι ένας τέτοιος μαθητής θα έχει την πλήρη στήριξη όλων όσων είναι δίπλα του, ακόμα και αν οι πόροι δεν επαρκούν.

Όλοι είναι έτοιμοι και πρόθυμοι να βοηθήσουν έναν νέο που διεκδικεί το μέλλον του μέσα από μια αξιόλογη προσπάθεια. Αδιαμφισβήτητα υπάρχουν σημαντικές διαφορές στην εκπαιδευτική προσέγγιση και στους διαθέσιμους πόρους ανάμεσα στη δημόσια και την ιδιωτική εκπαίδευση και είναι λογικό, όμως ο μαθητής βρίσκεται πάντα στο επίκεντρο και των δυο και η πρόθεση στήριξης είναι η ίδια. Όπου υπάρχει θέληση, υπάρχει και τρόπος.

M.W.G: Δραστηριοποιήστε ως alternative educator στην εκπαίδευση και ως team building facilitator στο corporate περιβάλλον.

Θα θέλατε να αναφερθείτε στα χαρακτηριστικά της alternative education και πώς διαφοροποιείται στην προσέγγισή της από τη γενική παιδαγωγική;

Μ.Π: Η βασική διαφορά βρίσκεται στη προσέγγιση του παιδιού. Η πληροφορία είναι η ίδια για όλους μας και έγκειται στον παιδαγωγό πώς θα την παρουσιάσει και θα την κάνει προσβάσιμη στον μαθητή.

Ως alternative educator, έχω περισσότερη ελευθερία να δοκιμάσω πολλούς και διαφορετικούς τρόπους για να πετύχουμε τον στόχο μας με τους μαθητές. Αυτό δίνει και τον εναλλακτικό εκπαιδευτικό χαρακτήρα.

Το ευχάριστο πάντως είναι ότι παρατηρείται η τάση από όλο και περισσότερους παιδαγωγούς, νέους και παλιούς, να υιοθετούν εναλλακτικές μεθοδολογίες και να τις εντάσσουν με πολύ ευφάνταστο τρόπο στη γενική εκπαίδευση, δημιουργώντας με αυτό τον τρόπο τις προϋποθέσεις για ουσιαστικές αλλαγές στο μέλλον!!!

M.W.G: Έχοντας μπει πλέον στην τελική ευθεία για τον αποχαιρετισμό μιας εξαιρετικά δύσκολης χρονιάς, ποιο είναι το μάθημα που πρέπει να κρατήσει η ανθρωπότητα από το 2020, ποιο είναι το μεγαλύτερο ελάττωμα που πρέπει να διαγράψει και ποιο είναι το σημαντικό της προτέρημα που οφείλει να ενισχύσει;

Μ.Π: Πιστεύω πολύ στον άνθρωπο και στην ομορφιά της δημιουργικής του ικανότητας. Όταν είμαστε στα καλά μας, είμαστε οι καλύτεροι!!! Δυστυχώς η ανθρώπινη φύση έχει και σημαντικά ελαττώματα. Φέτος βρεθήκαμε ξαφνικά μπροστά σε έναν άγνωστο κίνδυνο κάτω από αντίξοες και δύσκολες συνθήκες και δοκιμαστήκαμε σε παγκόσμιο επίπεδο. Είμαι παρόλα αυτά αισιόδοξος και πιστεύω ότι είναι σημαντικό να εστιάζουμε στα θετικά μας στοιχεία και να τα ενισχύουμε!! Με λίγη υπευθυνότητα απέναντι στην ανθρώπινη ζωή και με λίγη υπομονή και ψυχραιμία, πιστεύω πως μπορούμε να τα καταφέρουμε. Και μιας και είμαστε κλεισμένοι μέσα αυτή την περίοδο, βοηθάει και η συντροφιά από μερικά καλά βιβλία και παραμύθια.

M.W.G: Σας ευχαριστούμε πολύ και ευχόμαστε καλή επιτυχία στο έργο σας.

Μ.Π: Σας ευχαριστώ πολύ. Εύχομαι σε όλους καλές γιορτές να έχουμε με πολλή υγεία, αγάπη και ευτυχία.

Περισσότερες πληροφορίες για το βιβλίο, αναφέρονται στο σχετικό link των Εκδόσεων Διόπτρα

Βιβλίο, Σι Λόντε -Το κορίτσι που βρήκε τη μουσική, Μίλτος Πιστώφ – Dioptra.gr