Από την Ισμήνη Χαρίλα

«Έβγαζε η θάλασσα τ’ άλογά της να καλπάσουν εκείνο το βράδυ. Αχολογούσε το σμπαροκόπι των κυμάτων κι ως τα σοκάκια του Μεγάλου Κάστρου που τα ράντιζε ώρα το ψιλόβροχο και ζύμωνε τη λασπουριά με σύμμαχο τα πατήματα ανθρώπων και ζωντανών.

Έγραφε το τετράδιο του χρόνου 15 Οκτωβρίου 1937…..».

Με αυτές τις φράσεις ξεκινά ο Γιάννης Καλπούζος το μυθιστόρημά του με τίτλο «Μεθυστής» που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Χάρτινη Πόλη και μεταφέρει τον αναγνώστη στην ταραγμένη περίοδο του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου και συγκεκριμένα στην περιοχή της Κρήτης.

Βασικοί πρωταγωνιστές του έργου είναι ο Νέστορας και η Αριάνθη. Και οι δυο νέοι, όμορφοι, έντιμοι, θαρραλέοι, τολμηροί, πεισματάρηδες και ερωτευμένοι, δεν διστάζουν μπροστά σε κανένα κίνδυνο προκειμένου να προασπίσουν την πατρίδα τους, την οικογένειά τους και κυρίως τον έρωτά τους.

Η ζωή τους φυσικά δεν είναι μήτε εύκολη, μήτε απλή, μήτε δεδομένη ή προβλέψιμη για δυο βασικούς λόγους, Από τη μια πλευρά τα πολεμικά γεγονότα και η Κατοχή της χώρας από τους Γερμανούς ανατρέπουν την καθημερινότητά τους. Από την άλλη δεν είναι λίγοι εκείνοι που τους επιβουλεύονται και κατορθώνουν να εκμεταλλευθούν τις καταστάσεις και να τους δημιουργήσουν προβλήματα με απώτερο σκοπό την καταστροφή και την εκμετάλλευσή τους για ίδιον όφελος.

Ο συγγραφέας κινείται επομένως σε έναν δίπολο αφηγηματικό πυλώνα, αναπτύσσοντας τη σχέση και την πορεία των ηρώων και ιστορώντας ταυτόχρονα όσα διαδραματίστηκαν κατά την χρονική περίοδο από το 1937 έως το 1945, ξεκινώντας από τη Δικτατορία Μεταξά και περνώντας στη συνέχεια στο Ελληνοϊταλικό Μέτωπο, τη μάχη της Κρήτης, τη γερμανική κατοχή και την αντίσταση του λαού.

Ο Νέστορας, η Αριάνθη και μια πλειάδα δευτεραγωνιστών γίνονται είτε μάρτυρες της ιστορίας, είτε κοινωνοί, είτε συμμέτοχοι στην καταγραφή της, επωμιζόμενοι, ανάλογα με τον χαρακτήρα τους, το μερίδιο ευθύνης που άλλοτε υπηρετεί το συλλογικό συμφέρον της κοινωνίας και άλλοτε την προσωπική ευμάρεια και ανέλιξη, έστω και αν συνεπάγονται την καταστροφή ή την εκμετάλλευση άλλων ανθρώπων.

Η διήγηση βασίζεται σε μια κινηματογραφική απεικόνιση και ο δημιουργός χρησιμοποιεί στοιχεία που βοηθούν την καλύτερη κατανόηση του λαού της Κρήτης, όπως τη ντοπιολαλιά ή το σθένος και την επιμονή για την ολοκλήρωση ενός σκοπού.

Παράλληλα, ο ρεαλισμός γίνεται ο συνδετικός κρίκος ανάμεσα στην πολιτική, οικονομική και κοινωνική κατάσταση της χώρας και της Ευρώπης, όπως κατεγράφη από τους ιστορικούς μελετητές και τον μύθο των κειμενικών μορφών που αναπαριστούν ρόλους της εποχής, όπως τους δοσίλογους, τους μαυραγορίτες και τους προδότες ή σε αντιδιαστολή τους πολεμιστές, τους αντιστασιακούς και τους αγωνιστές για την απελευθέρωση.

Το βάρος επομένως πέφτει στις ιστορικές εξελίξεις που λειτουργούν ως φόντο και είναι ουσιαστικά ο πρωτεύων δείκτης, ενώ η αφήγηση της ζωής του Νέστορα και της Αριάνθης μετατρέπεται εύλογα στον δευτερεύοντα υποστηρικτικό δείκτη που αναδεικνύει τον προαναφερθέντα, αφού πρόκειται για ένα ιστορικό μυθιστόρημα που αποτυπώνει μια συγκεκριμένη εποχή.